टेक्नोलॉजी की दुनिया में सिर्फ स्मार्टफोन ही नहीं बल्कि इंटरनेट भी लोगों की जिंदगी का एक अहम हिस्सा बन चुका है. अब लोगों को बिना इंटरनेट रहना काफी मुश्किल लगता है. लेकिन आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस के आने के बाद से इंटरनेट का इस्तेमाल भी काफी हद तक बदल चुका है. दरअसल, पहले के मुकाबले अब ऑनलाइन जो भी कंटेंट आ रहा है उसमें कहीं न कहीं एआई का इस्तेमाल देखने को मिल रहा है.
दरअसल, ऑनलाइन अब ज्यादातर कंटेंट एआई की मदद से तैयार किए जा रहे हैं. हाल ही में Pew Research की एक स्टडी में भी इस बात का खुलासा हो चुका है. इस स्टडी के बाद से फिर से एक बार डेड इंटरनेट थ्योरी की चर्चा होने लगी है. आइए जानते हैं कि क्या है इस थ्योरी का मतलब.
क्या है Dead Internet Theory?
मीडिया रिपोर्ट के अनुसार, Dead Internet Theory एक ऐसी थ्योरी है जिसका मानना है कि अब इंटरनेट का ज्यादातर हिस्सा एआई की मदद से तैयार हो रहा है. इस थ्योरी को मानने वाले लोगों का कहना है कि आज इंटरनेट पर दिखाई देने वाले ज्यादातर कंटेंट बॉट्स, एल्गोरिदम और AI की मदद से तैयार हो रहे हैं.
हालांकि, ये कोई वैज्ञानिक रूप से प्रमाणित सिद्धांत नहीं है. लेकिन AI के तेजी से बढ़ते इस्तेमाल ने इसके कुछ दावों को लेकर नई बहस जरूर शुरू कर दी है.
Ինչ է պարզվել հետազոտության մեջ
Ըստ տեղեկությունների՝ Pew Research-ի հետազոտողները վերջին հինգ տարիների ընթացքում վերլուծել են համացանցում առկա մոտ 500,000 անգլալեզու վեբ էջ։ Նշենք, որ այս տվյալները ներառում են նաև 2022 թվականից առաջվա տվյալները, երբ OpenAI-ի ChatGPT-ն նոր էր սկսվել։
Հետազոտողները փորձել են պարզել՝ արդյոք բովանդակությունը գրվել կամ խմբագրվել է արհեստական բանականության կողմից, թե ոչ՝ օգտագործելով AI-ի հայտնաբերման Open Pangram գործիքը։ Բացի այդ, հուլիսին 2026 թվականին հրապարակված մոտ 10,000 վեբ էջերի առանձին նմուշառումով ստուգվել են լեզվական և բառային հաջորդականությունները։
.com կայքերում ավելի շատ AI բովանդակություն
Ըստ ուսումնասիրության՝ AI-ի վրա հիմնված բովանդակությունը առավել շատ հայտնաբերվել է .com տիրույթում։ Գրեթե յուրաքանչյուր 10 վեբ էջից մեկում հայտնաբերվել է AI-ի կողմից գրված բովանդակություն։ Դրանց համեմատ՝ .org կայքերում այս ցուցանիշը կազմել է մոտ 4.6%, մինչդեռ .edu և .gov տիրույթներում AI-ի հետ կապված բովանդակության տոկոսը կազմել է մոտ 1%։
Յուրաքանչյուր AI հայտնաբերում ճիշտ չէ
Հետազոտողները նաև պարզաբանել են, որ յուրաքանչյուր AI հայտնաբերման գործիք չի գործում կատարյալ։ Շատ դեպքերում գործիքը մարդու կողմից գրված բովանդակությունը համարում է AI-ի կողմից գրված, մինչդեռ AI-ի կողմից ստեղծված բովանդակությունը կարող է համարվել մարդու կողմից գրված։
Այնուամենայնիվ, ուսումնասիրության մեջ նմուշների մոտ 10%-ում հայտնաբերվել են բովանդակության մեջ AI-ի օգտագործման նշաններ։ Հետազոտողների կարծիքով, այս թիվը կարող է փոքր թվալ, քանի որ ինտերնետում առկա բազմաթիվ բովանդակություններ մի քանի տարեկան են։
Ո՞րն է ամենամեծ մարտահրավերը
AI-ի օգտագործման աճով պայմանավորված՝ խնդիրը միայն AI բովանդակությունն է, այլ ոչ թե իրական խնդիրն այն է, թե ինչպես դրանք հիմա ստուգել։ Այժմ ինտերնետում AI-ն շատ արագ է օգտագործվում։ Այս պայմաններում բոլոր բովանդակությունները ստուգելը համարվում է ամենամեծ մարտահրավերը։ Սա պարզում է, որ ապագայում ինտերնետում միայն տեղեկատվություն գտնելը բավարար չի լինի, այլև դրա աղբյուրը և հավաստիությունը ստուգելը կդառնա մեծ խնդիր։
